آثار الباقية في شرح الحاشية - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣ - فصل

حاشيه : ثم اعلم :

انّ المصنّف لم يتعرّض للجنس الفرد و النوع المفرد، امّا لانّ الكلام فيما يترتّب و المفرد ليس داخلا فى سلسلة التّرتيب، و امّا لعدم تيقّن وجودهما .

ترجمه : مخفى نباشد :

كه مصنّف جنس فرد و نيز نوع مفرد را در اينمقام ذكر نكرد و متعرّض آن نشد و جهتش ممكن است يكى از ايندو امر باشد :

١- آنكه كلام در جنس و نوعى است كه در سلسله ترتّب صعودى و نزولى قرار گيرد در حاليكه نوع يا جنس مفرد در اين سلسله داخل نيست زيرا جنس فرد آنستكه فوق و تحتش جنسى نباشد و نوع مفرد آنستكه فوق و تحتش نوعى قرار نگرفته باشد .

٢- آنكه بگوئيم چون جنس فرد و نوع مفرد وجودشان قطعى و مسلّم نيست لذا از ذكر آنها امتناع ورزيده است .

متن : الثالث: الفصل‌

و هو المقول على الشّى‌ء فى جواب اىّ شى‌ء هو فى ذاته، فان ميّزه عن المشاركات فى الجنس القريب فقريب او البعيد فبعيد.

ترجمه :

٣- فصل‌

فصل عبارتست از كلّى كه در جواب « اىّ شى‌ء هو فى ذاته » حمل ميشود .

حال اگر فصل شئ را از مشاركاتش در جنس قريب ممتاز نمود

آثار الباقية في شرح الحاشية، ص